Review Banjo Tooie Na het grote succes van Banjo Kazooie wachtten vele spelers ongeduldig op het vervolg, Banjo Tooie, waar ontelbare keren naar verwezen werd in het eerste deel. Vooral het eindfilmpje, dat alleen speelde als je alle honderd gouden puzzelstukjes had gevonden, wekte je nieuwsgierigheid hoog op. Daar vertelde Mumbo Jumbo dat je samen met het vervolg (Banjo Tooie dus) speciale geheimen kon ontgrendelen in Banjo Kazooie. En om je nóg nieuwsgieriger te maken toonde hij je filmpjes waar die eieren gevonden werden.

Grote teleurstelling zinderde bij iedereen die er zo naar had uitgekeken toen er in het vervolg niets meer van gezegd werd. Om de pijn wat te verzachten stak Rare heel wat nieuwe elementen in dat nieuwe deel. Het oordeel lees je hieronder.

Gruntilda is back…
Banjo Tooie begint waar het eerste deel van de beer en de vogel eindigt. Gruntilda ligt nog steeds te bonzen onder haar rots en Banjo, Kazooie, de blinde mol Bottles en Mumbo Jumbo spelen een spelletje poker. Wanneer Banjo zwaar aan het verliezen is, jaagt Kazooie iedereen de stuipen op het lijf door te zeggen dat Gruntilda eraan komt. Mumbo en Bottles kijken verschrikt om, maar er is niemand te zien en Kazooie steelt subtiel het geld dat Bottles gewonnen heeft. Ze spelen verder maar later davert plotseling het hele huisje op zijn grondvesten en ze zijn allen te bang om te gaan kijken. Mumbo Jumbo neemt het heft in handen en waagt zich toch buiten en ziet daar een graafmachine uit de grond komt. Het zijn de twee vreemde zussen van Gruntilda, een dikke en een dunne. Met behulp van een spreuk vernietigen ze het rotsblok dat bovenop Gruntilda ligt. Maar na twee jaar hebben de wormen en bacteriën niet veel meer overgelaten van de wrede heks. Alleen haar botten hangen wat slungelig aan elkaar. Maar gelukkig hebben de zusjes een plan dat ze weer in "ere" herstelt.

De geest van de dode Bottles zweeft nog wat rond.

Wanneer Mumbo Jumbo probeert om terug te raken naar het huisje, ziet de dunne heks hem en Gruntilda rent hem achterna. Mumbo Jumbo stormt binnen en waarschuwt Banjo en Kazooie en Bottles dat ze moeten vluchten voor Gruntilda. Maar de eigenwijze Bottles zegt dat hij daar geen tweede keer intrapt maar dan is het al te laat.
De bliksembol vernietigt Banjo's huisje, en dus ook Bottles. (Zo zie je maar dat het gevaarlijk is om te doen alsof je iets is overkomen.) Banjo en Mumbo Jumbo zweren wraak op Gruntilda en diens zussen en zo begint jouw nieuwe avontuur met de guitige beer en de kwaadsprekende vogel.

De uitgemergelde Gruntilda met haar zusjes.

B.O.B. Control
B.O.B. Control is de vreemde machine die de zusjes in elkaar geknutseld hebben en die de halfdode Gruntilda moet voorzien van nieuwe levenskracht, en zodoende haar overtollige vet, cellulitis en sinaasappelhuid moet teruggeven. (Zo zie je maar dat niet iedereen zijn schoonheidsideaal hetzelfde is…) Maar pure levenskracht kan niet zomaar gemaakt worden dus moeten ze een bron vinden. Gruntilda stelt voor om wat leven uit de leider van de Jinjo's te zuigen. Blijkbaar heeft Gruntilda iets tegen die guitige gekleurde jongens (of meisjes?) uit Banjo-Kazooie, want toen had Gruntilda ze allemaal verstopt.
Wel, zo gezegd, zo gedaan. De heksenzusjes stellen de levenskrachtzuigmachine in werking en het paleis van koning-Jinjo wordt omgetoverd tot een mistroostige, grijze blok met een zombie-Jinjo.

Beter, nieuwer, meer, groter
Na een haast perfecte game (Banjo-Kazooie, wel te verstaan…) lijkt het zeer moeilijk om een waardige opvolger te maken. Toch heeft het team van Rare heeft zijn best gedaan om van Banjo-Tooie een beter spel te maken dan zijn voorloper. Het spel begint waar het vorige eindigt dus zou het vreemd lijken om alle moves opnieuw te moeten leren. Dus heeft Rare gekozen voor een andere aanpak. Banjo en Kazooie kennen nog altijd hun uitgebreide arsenaal moves uit het eerste deel plus nog eens zoveel bewegingen. Ze hebben zich suf gepiekerd om evenveel nieuwe bewegingen te verzinnen voor het koppel als in het eerste deel. Hoe kun je nu zoveel moves op die controller krijgen? zul je je vast wel afvragen. Hiervoor hebben ze handig gebruik gemaakt van platformen. Overal in de wereld van Banjo-Tooie vinden we gekleurde platformen die één of andere move in werking stellen. Ook zijn er vele nieuwe voorwerpen die een move uitlokken, bv. Schoenen met zuignappen die Kazooie kan aantrekken. (net zoals de laarzen uit het eerste deel.)
Nog een manier om nieuwe moves te bemachtigen is door te splitsen. Jawel! Nu kunnen Banjo en Kazooie eindelijk hun eigen gang gaan en apart kunnen ze ook enkele moves leren die enkel voor dat personage bedoelt zijn. Bv. Banjo kan, nu hij plaats heeft in zijn rugzak, er zelf inkruipen en zo bescherming bieden tegen wrede natuurelementen. En enkel Kazooie kan eieren uitbroeden als ze dit geleerd heeft. (heb je nu ooit al een beer op eieren zien zitten?)
Ook zijn een aantal moves uit het eerste deel wat serieus uitgebreider. Zoals de eierschiet-beweging. In Banjo-Kazooie kon je met eieren schieten, nu heb je maar liefst de keuze uit vijf verschillende soorten eieren, waar onder granaat-eieren, vuur- en ijs-eieren.

Hier zie je koning-Jinjo en zijn paleis, dat weldra wordt getransformeerd tot een levenloze rots.

Rare vond het ook leuk om enkele eerste-persoons shooter minigames in te steken in de stijl van Doom en Quake. Deze spelletjes zijn wel leuk maar ze doorbreken toch wel de platform-sfeer, die typisch is voor Banjo en Kazooie. Je moet telkenmale binnen de tijdslimiet enkele voorwerpen verzamelen of kapotschieten, zoals de luchtroosters in een mijn die bijna vergast is.

Hier zie je zo'n minigame en Banjo gebruikt Kazooie als geweer en die eieren als munitie. Banjo heeft net een vuur-ei tegen die vijand z'n hoofd geknald.

Mumbo & Humba
Weer kunnen Banjo en Kazooie veranderen in de meest vreemde voorwerpen, alleen is het nu wat uitgebreider, zoals het elk vervolg beaamt. Mumbo Jumbo is nog altijd aanwezig, maar nu heeft hij gezelschap gekregen van een indiaanse schone, die ook wel wat kent van toveren en gedaanteveranderingen. Mumbo Jumbo heeft het wel gehad met die gedaanteveranderingen en heeft nu zijn intrek genomen in een groter optrekje met twee verdiepingen. Hij wou een beetje rusten van zijn eerste avontuur, maar hij merkt dat er niet veel van in huis zal komen. Wat geërgerd vraagt hij nu een wederdienst van jou. Hij wil, in ruil voor zijn hulp, magische beestjes genaamd Glowbo's. Als je in staat bent om er een te pakken te krijgen, in hem inlevert bij Mumbo Jumbo, dan kun je met hem op stap.

Mumbo Jumbo op stap…

Het enige wat hij kan is springen en met zijn toverstok zwaaien. Als je met die toverstok zwaait op de juiste plaats (op een platform natuurlijk), dan gebeurt er iets speciaals, zoals een wonderbaarlijke genezing of een machine die tot stilstand gebracht wordt.
Zoals je merkt verandert Mumbo Jumbo je niet meer, maar moet je nu iets anders zien te vinden om te transformeren. Gelukkig is er nog altijd de indiaanse Humba Wumba, een rivale van Mumbo Jumbo. Met haar toverpoeltje in haar indianentent kan ze Banjo en Kazooie veranderen in vanalles en nog wat. Maar je raadde het al, ook zij is uit op die magische beestjes. Eigenlijk is dit een onnodige 'verbetering' want die paarse beesten zijn verschrikkelijk slecht verstopt, soms liggen ze gewoon naast de tent. Je moet ook nooit terugkeren omdat je geen beestje hebt om hun hulp in te roepen. Allerlei gedaanteveranderingen komen uit het eerste deel, zoals de vliegende bij en de hapgrage krokodil, maar ook een aantal nieuwe zijn van de partij. De indrukwekkendste is wel de dinosaurus, een gigantisch beest met reusachtige kaken en poten. Het enige nadeel is wel dat hij niet door kleine deuren past, dus moest Humba Wumba haar indianentent een beetje uitrekken.
In Banjo Kazooie kon het gebeuren dat Mumbo Jumbo een verkeerde spreuk gebruikte waarbij Banjo veranderde in een wasmachine. Dit kwam maar zelden voor, en lang kon je er niet van genieten want hij toverde je onmiddellijk weer om. Ikzelf heb het maar twee keer meegemaakt. Wasmachine-fans kunnen nu hun hart ophalen in Banjo-Tooie, want daar is een half level gebaseerd op je wasmachine-vorm! Humba Wumba heeft nog enkele vreemde spreuken voor jou, onder andere een dynamiet ontsteker in het mijn-level.

Mumbo Jumbo is bezig met een zware trein recht te zetten. (op een levitatie platform…)

Verdwaald…
In Banjo Tooie zijn er ietwat minder levels dan in Banjo Kazooie maar dat wordt dan weer gecompenseerd door de gigantische oppervlakte ervan. Veel werelden zijn zo groot dat je er totaal niet kan oriënteren omdat er nergens een oriëntatie punt is. In Banjo Kazooie waren alle levels zo opgebouwd dat ze allemaal in het midden iets groots hadden, dat je vanuit alle hoeken kon zien. Zoals in Treasure Trove Cove (met de berg in het midden) of het haven-level, met een boot op het water. In Banjo Tooie is dit voorbeeld nog steeds gevolgd, alleen zijn de levels té groot zodat je veel verdwaald en je weet nooit waar je je precies bevind.
De opdrachten die je moet vervullen om de puzzelstukjes te bemachtigen zijn ook veel te uitgebreid. Het is altijd zo dat je nog nooit klaar bent met een opdracht wanneer je aan een andere begint, en meestal is het nog onbewust. Het komt dan ook veel voor dat je doelloos ronddoolt in een level, niet wetende waar je je bevind en soms kom je iets tegen, dat je kan uitvoeren, je doet het, en weer verder wandelen… alleen is het jammer dat je niet weet voor wat.
De enige twee levels die erin slagen om wat van de Banjo Kazooie magie over te brengen, zijn het eerste level en het circuslevel. Die levels zijn leuk en overzichtelijk, dus weet je waar je mee bezig bent. Het ergste level is de wereld in de wolken, waar je helse toeren moet uithalen om ergens te geraken waar dan toch niets te doen is. Je zou je het liefst van al in de afgrond storten.

Kazooie kan zelf eieren uitbroeden (hier een dino-ei)

In het vorige deel waren er honderd muzieknootjes te vinden in elk level, die je weer opnieuw moest verzamelen door een vloek van Gruntilda als je het level verliet. Het was leuk om ze alle honderd te vinden, en het lukte je nooit in één keer, wat een heleboel fun opleverde. In Banjo Tooie is dit spelconcept wat veranderd, tot een complete ramp, wel te verstaan… Nu zijn er slechts een stuk of zes, acht van die zogenaamde muzieknoot-nestjes, waar er van de eerste keer een stuk of tien, twintig noten in zitten. En het ergste van al is dat ze nooit, maar dan ook nooit meer terugkomen. En omdat er zo weinig zijn op zo'n gigantische oppervlakte, is het heel moeilijk er één te vinden. Je komt dan ook maar zelden een nestje tegen en met één aanraking verdwijnt de pret met een vrolijke 'plink'. Iets heel leuks uit het eerste deel is gewoon veranderd in iets enerverend.
Nog een leuk concept uit het eerste deel: de Jinjo's. Die gekleurde mannekes waren gekidnapt door Gruntilda, en jij moest er vijf vinden in elk level. In Banjo Tooie is dit wat anders, nu zijn er zeven verschillende kleuren, dus zeven verschillende families. Hun thuisbasis is de grote wereld, waar de toegang te vinden is tot elk level. In elk level zijn er een stuk of vier Jinjo's te vinden maar ze hebben niet allemaal een verschillend of hetzelfde kleur. Het is pas als je alle familieleden gevonden hebt dat je beloond wordt. Het kan dus duren tot het einde van het spel wanneer je één familie compleet hebt. Ook hier gaat de overzichtelijkheid en de pret verloren.
Nu lijkt het alsof ik dit spel totaal niet leuk vind, maar zo negatief moet je het nu ook weer niet bekijken. Dit zijn dingen waar ik me verschrikkelijk aan erger, en doen dus heel wat af van de pret.
Andere dingen die wat minder opvallen, maar ook wel minder leuk, zijn bv. het eieren verzamelen. In Banjo Kazooie moest je de eieren elk apart verzamelen, zoveel als je er nodig had. Nu zijn die eieren ook in complete nesten te vinden, in pakketten van tien. Het is gewoon veel minder leuk om in klap tien eieren te krijgen dan ze allemaal zelf te zoeken. En het is precies hetzelfde als met de veren, diegene die je nodig hebt om te vliegen. En ze hebben niet eens de moeite gedaan om verschillende nesten te plaatsen, alle verschillende soorten eieren zitten in hetzelfde pakket, net zoals de veren, die de rode en de gouden veren bevat.

De wasmachine en de dynamiet ontsteker zijn ontsnapt!

Natuurlijk zijn er ook heel wat leuke dingen in Banjo Tooie. Nu is er heel wat interactiviteit tussen de verschillende werelden. Een voorbeeld; in de dinosauruswereld is er een dino die heel veel dorst heeft maar zijn drinkbak is leeg. Dit probleem kun je niet oplossen totdat je in het laatste level komt: daar is er een meer in de wolken met een stop. Laat Kazooie de stop breken en het water loopt recht in de drinkbak van die arme dino! En zo zijn er heel wat meer van die dingen in Banjo Tooie.
Nu is er ook een express-dienst met een oude stoomtrein tussen de werelden, als je tenminste het station geopend hebt in die wereld. (de trein kan je zien in de screenshot met Mumbo Jumbo.) Wel moet je eerst het kolenmonster verslaan in de stoommachine, natuurlijk.

Ja, deze beesten zijn allebei Banjo en Kazooie!

Ook zijn die typische grapjes uit het eerste deel nog altijd aanwezig, en vooral de praatgrage Kazooie is wat sarcastisch… Natuurlijk is ook heel wat parodie verwerkt in de dialogen, zoals Mario, en voor diegenen die wat kennen van de Banjo Kazooie geschiedenis: in Jolly Roger's Lagoon zit een piraat die voortdurend klaagt over een beer die zijn geluk en fortuin afgepakt heeft, omringd met foto's van de mysterieuze eieren uit Banjo Kazooie… Op het internet zijn natuurlijk vele theorieën hierover, waaronder sommige heel interessante. Zelfs iemand die sleutels gevonden heeft om de schatkisten open te doen.
Naar voorbeeld Donkey Kong 64 heeft Rare ook in deze game heel wat minigames gestoken, wat te veel naar mijn gedacht. Velen zijn leuk, zoals in een UFO vliegen of een gigantische opgeblazen knuffel met gaten maar er zitten er ook tussen die gauw gaan vervelen, zoals de toernooien van een soort voetbal die je zo gauw mogelijk achter je wilt laten.
De muziek in Banjo Tooie is natuurlijk weer van uitstekende kwaliteit, naar de goede gewoonte van Rare. Ze passen goed in de sfeer van het spel en in de verschillende werelden.

Banjo in een kleurrijke UFO.

Eindconclusie
Banjo Tooie is en zeer leuk spel geworden, maar het kan volgens mij niet tippen aan zijn voorganger. Rare wou er teveel nieuwe dingen in steken en teveel 'innovatie', dat het een beetje erg wordt. Rare heeft het verkeerde pad gekozen door minigames toe te voegen en zoveel nieuwe moves te verzinnen dat het saai wordt. De werelden zijn te groot en te onoverzichtelijk. Maar goed, Banjo Tooie is en blijft een goed spel dat vele spelers zal bevallen.

Beoordeling:

Verhaal:	7	Wat simpel, maar toch wel interessant genoeg om het te volgen en te blijven spelen.
Gameplay:	8	Zoals Banjo Kazooie, goed dus, maar de minigames zijn er een beetje te veel aan.
Graphics:	9	Mooie omgevingen en vooral: reusachtig! Alleen jammer dat hierdoor het spel soms vertraagt wordt.
Geluid:	9	Vrolijke en leuke muziekjes, naar goede gewoonte van Rare.
Replay:	9	Alle puzzelstukken, Jinjo's, muzieknoten… vinden duurt een hele tijd dus ben een hele tijd zoet met Banjo Tooie.
Eindscore:	8,4